Araştırmalar, egzersizin etkisinin kişiden kişiye büyük ölçüde değiştiğini göstermektedir. Bu nedenle “Hangi egzersiz en iyisidir?” sorusunun tek bir cevabı yoktur. En doğru egzersiz; kişinin ağrı tipi, doku kapasitesi, hareket paterni, yaşam tarzı ve hedefleri ile uyumlu olan egzersizdir. Bu yüzden güncel fizyoterapi yaklaşımında egzersiz, bir hareket listesinden çok kişiye özel bir tedavi aracıdır.
Egzersiz Seçimini Belirleyen Bilimsel Faktörler
Ağrının Kaynağı
Ağrının Evresi (Akut – Subakut – Kronik)
Günlük Yaşam Alışkanlıkları
Vücut Kapasitesi ve Zayıf Halka Analizi
Psikolojinin Etkisi (Ağrı Bilimi)
Sonuç
“Değerlendirme sonrası belirlenen hedefe uygun egzersiz.” Bir kişiye iyi gelen bir hareket, başka biri için uygun olmayabilir. Ağrının tipi, doku yapısı, hareket kapasitesi ve psikolojik faktörler göz önünde bulundurulmadan verilen herhangi bir egzersiz, faydadan çok zarar verebilir.
“Bana hangi egzersiz iyi gelir?” sorusunun evrensel bir yanıtı yoktur. Literatür çalışmaları egzersizin ancak kişiye özel, doğru dozlanmış, doğru amaçla planlanmış olduğunda etkili olduğunu göstermektedir.
Doğru egzersiz seçimi;
ağrıyı azaltır
fonksiyonu artırır
tekrarlayan sorunları önler
hareket kalitesini geliştirir
kişinin yaşam kalitesini yükseltir
En iyi egzersiz, sizin ihtiyacınıza uygun olan egzersizdir.
Egzersiz ile Ağrının İlişkisi
Egzersiz ve Ağrı birbirine zıt değil, birbirini tamamlayan kavramlardır.
Birçok kişi ağrısı olduğunda hareket etmekten çekinir; “Ağrım var, egzersiz yaparsam daha kötü olur mu?” sorusu oldukça yaygındır. Oysa ağrı bilimi araştırmaları, egzersizin doğru dozda ve doğru yöntemle uygulandığında ağrı yönetiminde en etkili tedavi araçlarından biri olduğunu göstermektedir. Ağrı ve egzersiz ilişkisi sanılandan çok daha karmaşık ama bir o kadar da pozitif bir yapıdadır. Egzersiz hem sinir sistemi hem kas-iskelet sistemi hem de psikolojik faktörler üzerinden ağrıya olumlu etki sağlar.
Egzersiz Ağrıyı Nasıl Azaltır?
Sinir Sistemi Üzerinde Ağrı Modülasyonu Oluşturur
Kas ve Fasya Yapılarındaki Gerginliği Azaltır
Eklemlerin Hareket Kabiliyetini Artırır
Vücudun Yük Toleransını Artırır
Psikolojik Faktörleri Düzenleyerek Ağrıyı Azaltır
Peki, Egzersiz Ağrıyı Nasıl “Artırıyor Gibi” Hissedilebilir?
Bazı kişiler egzersiz sonrası “daha çok ağrıdığını” düşünebilir.
Bu çoğu zaman:
Uzun süre kullanılmayan kasların aktive olması
Sinir sisteminin yeni hareket paternine alışmaya çalışması
Normal adaptasyon süreçleri ile ilgilidir.
Araştırmalar, doğru dozda planlanan egzersizde bu artırıcı etkinin geçici ve normal olduğunu belirtmektedir. Kalıcı ağrı artışlarında ise doz veya egzersiz tipi yeniden değerlendirilmelidir.
Sonuç
Egzersiz ile ağrı arasındaki ilişki sanıldığı gibi “biri varken diğeri olmaz” şeklinde değildir. Araştırmalar, egzersizin hem sinir sistemi hem kas-iskelet sistemi hem de psikolojik mekanizmalar üzerinden ağrıyı azaltan en güçlü, en güvenilir ve en etkili yöntemlerden biri olduğunu göstermektedir.
Doğru planlanmış bir egzersiz programı:
Ağrıyı azaltır
Hareket kalitesini artırır
Fonksiyonu geliştirir
Tekrarlayan ağrıyı önler
Vücudun güvenlik algısını yükseltir
